Danh mục: Chưa phân loại

Câu này một lần nữa tranh cãi về sự thú vị và phong phú của tiếng Việt khiến ai cũng ngơ ngác, bật ngửa bởi câu hỏi độc lạ.

Một câu hỏi tưởng chừng vô lý nhưng lại khơi dậy tò mò vô hạn. Tiếng Việt vốn đã giàu thanh điệu, chỉ cần một dấu huyền thôi là bao nhiêu sắc thái tình cảm đã thay đổi. Vậy mà ở đây, “gom” chắc chắn 100 dấu huyền thì kết quả là thử thách người xem vừa buồn cười vừa tò tò.

Người chơi đối mặt với câu hỏi này cũng chắc chắn vừa phải cười. Nhưng điều tuyệt vời là vì gây áp lực, câu hỏi lại biến thành trò chơi ngôn ngữ đầy đủ hóm hỉnh. Nó nhắc nhở họ rằng, ngoài kiến ​​thức khô khan, học hành vẫn có thể đầy tiếng cười. Tiếng Việt không chỉ là ngôn ngữ giao tiếp mà còn là kho sáng tạo bất tận.

Mỗi dấu sắc, dấu huyền, dấu hỏi… đều có thể trở thành chất liệu cho những câu đố “bá đạo”. Chính nhờ vậy mà trò chơi ngôn ngữ luôn tạo ra người ta vừa học vừa cười. Đọc xong, bạn sẽ nói lên rằng: “Ôi, tiếng Việt của mình phong phú thật đấy!”. Và biết đâu, bạn lại muốn tự nghĩ ra thêm vài câu đối “oái oăm” để thử thách bạn bè ngay sau khi xem bức ảnh này.

Các câu rèn luyện tư duy, giải trí sảng khoái khác 

1. Vì sao lại gọi 12 là ‘tá’?

Chắc chắn không ít lần bạn nghe đến từ “tá” khi muốn diễn tả số lượng 12. Nhưng liệu bạn có biết vì sao số 12 lại được gọi là “tá” mà không phải là một từ nào khác? Câu đố thú vị này sẽ đưa cho bạn khám phá nguồn gốc và ý nghĩa đằng sau cách gọi đặc biệt này. Nó không chỉ là một câu hỏi về ngôn ngữ mà còn hé lộ những khía cạnh khác nữa.

2. Từ nào trong tiếng Việt có chữ ‘C’?

Bạn đã bao giờ tự hỏi dữ liệu từ tiếng Việt nào có chứa bốn chữ ‘C’ không? Nghe khó tin, nhưng kết quả thật sự có một từ như vậy tồn tại.

Câu hỏi này đã tạo điều kiện thuận lợi cho ít người nói tiếng Việt yêu thích, thử nghiệm các khả năng sáng tạo và hoạt động linh hoạt trong ngôn ngữ tư duy của họ.

3. Từ nào trong tiếng Việt có 4 chữ ‘A’?

Có những từ ngữ tưởng rất đơn giản nhưng lại mang đến những độc thức độc đáo khi chúng ta đi sâu vào khám phá. Hãy cùng thử tài quan sát và khả năng “đếm chữ” của bạn với một câu đố tiếng Việt đầy móc khóa nhưng cũng không kém phần hấp dẫn: “Bạn có biết từ nào trong tiếng Việt mà có chứa bốn chữ ‘A’ không?”.

Giá vàng bất ngờ lao dốc mạnh, mất 11 triệu đồng/lượng chỉ sau một phiên giao dịch đêm qua (29/1). Đà giảm sâu khiến thị trường chao đảo và dấy lên nhiều câu hỏi về nguyên nhân thực sự phía sau cú rơi tự do này.

Ngày 30 tháng 1 năm 2026, báo Dân Việt đăng tải bài viết với tiêu đề “Vì sao giá vàng đột ngột tụt dốc, rơi tự do 11 triệu đồng/lượng?”. Nội dung như sau:

Giá vàng hôm nay đột ngột giảm mạnh

Thị trường vàng trong nước và thế giới ghi nhận diễn biến khá bất ngờ trong bối cảnh tài chính toàn cầu. Theo cập nhật mới nhất, giá vàng trong nước – vàng miếng SJC – đã điều chỉnh giảm sâu so với các phiên trước đó, mất hơn 1,1 triệu đồng/lượng. Ở thị trường trong nước vàng nhẫn giảm “sốc” lên tới hơn 11 triệu đồng/lượng. Điều này phản ánh xu hướng giảm mạnh của giá vàng thế giới và tác động trực tiếp đến thị trường trong nước.

Cụ thể, vàng miếng niêm yết tại các doanh nghiệp lớn cũng đang trong đà giảm, phản ánh tâm lý thận trọng của nhà đầu tư sau chuỗi tăng nóng trước đó. Dù mức giá cụ thể thay đổi theo từng doanh nghiệp và thời điểm, xu hướng chung là giảm so với phiên trước, khiến nhiều người nắm giữ vàng ở vùng đỉnh trước đó ghi nhận lỗ đáng kể.

Những nguyên nhân khiến giá vàng rơi tự do mạnh

Diễn biến giảm mạnh của giá vàng không phải chỉ do một yếu tố đơn lẻ, mà là sự kết hợp của nhiều nhân tố thị trường, kinh tế vĩ mô và tâm lý đầu tư. Dưới đây là những lý do chính được các chuyên gia, nhà phân tích và dữ liệu thị trường tổng hợp:

1. Đồng USD mạnh lên – áp lực lên giá vàng toàn cầu

Vàng được định giá bằng USD trên thị trường quốc tế. Khi đồng USD tăng giá so với các loại tiền tệ khác, giá vàng thường chịu áp lực giảm. Lý do là:

USD mạnh khiến vàng trở nên đắt hơn đối với nhà đầu tư sử dụng các đồng tiền khác, làm giảm nhu cầu mua vào.

Đồng thời, USD mạnh thường đi kèm kỳ vọng tăng lãi suất hay chính sách tiền tệ thắt chặt, khiến nhà đầu tư dịch chuyển vốn khỏi tài sản không sinh lãi như vàng.

Trong bối cảnh dữ liệu kinh tế Mỹ gần đây cho thấy các số liệu việc làm, lạm phát và kỳ vọng lãi suất vẫn tương đối vững, đồng USD tiếp tục duy trì ở mức cao so với nhiều đồng tiền chủ chốt. Điều này tạo áp lực giảm lên giá vàng, đặc biệt trong các phiên biến động mạnh.

2. Lợi suất trái phiếu chính phủ tăng cao

Một yếu tố khác thường đi đôi với đồng USD mạnh là lợi suất trái phiếu Chính phủ Mỹ (Treasury yields).

Khi lợi suất trái phiếu tăng, các tài sản sinh lãi như trái phiếu trở nên hấp dẫn hơn so với vàng – vốn là tài sản phi sinh lãi.

Nhà đầu tư thường tái cân bằng danh mục, bán vàng để mua trái phiếu nhằm hưởng lợi từ lợi suất cao hơn.

Đặc biệt trong các phiên vừa qua, lợi suất trái phiếu trên thị trường quốc tế đã ghi nhận sự tăng nhẹ, dẫn tới dòng tiền dịch chuyển khỏi vàng sang các tài sản thu nhập cố định, qua đó tạo sức ép giảm giá mạnh.

3. Thị trường chứng khoán và tâm lý “risk-on”

Thông thường trong môi trường kinh tế bất ổn hoặc lo ngại rủi ro, vàng được xem là nơi trú ẩn an toàn (safe haven) cho dòng vốn. Tuy nhiên khi thị trường chứng khoán phục hồi hoặc tâm lý nhà đầu tư chuyển sang “risk-on” (ưa chuộng rủi ro):

Dòng tiền rút khỏi vàng, chảy vào cổ phiếu, tài sản rủi ro hơn để tìm kiếm lợi nhuận.

Điều này khiến cầu vàng giảm và giá rơi mạnh trong ngắn hạn.

Vào giai đoạn giá vàng tăng nóng trước khi giảm, tâm lý thị trường đã chuyển từ “sợ hãi” sang “kỳ vọng phục hồi”, khiến lượng cầu đối với tài sản trú ẩn như vàng bị sụt giảm.

4. Giảm căng thẳng địa chính trị

Trong những thời kỳ thị trường biến động mạnh, vàng thường được nâng đỡ bởi lo ngại rủi ro địa chính trị – như xung đột, bất ổn chính trị, hoặc khủng hoảng kinh tế.

Tuy nhiên, trong các phiên gần đây, thông tin về các căng thẳng địa chính trị được phản ánh trong tài khoản thị trường giảm dần, khiến nhu cầu “an toàn” đối với vàng giảm xuống. Việc giảm bớt lo ngại thường khiến một phần nhà đầu tư bán vàng để chuyển sang các tài sản khác, góp phần làm giá vàng giảm mạnh.

5. Nhu cầu vật chất và hoạt động ETF

Giá vàng còn chịu tác động bởi luồng vốn vào/ra khỏi các quỹ ETF vàng (vàng hoán đổi – Exchange-Traded Funds).

Khi dòng vốn thoát ra mạnh khỏi ETF vàng, các quỹ buộc phải bán tài sản cơ sở (vàng vật chất), tạo áp lực bán lớn lên thị trường.

Hoạt động này có thể khuếch đại biến động giá, đặc biệt trong các phiên giao dịch căng thẳng.

Ngoài ra, nhu cầu vật chất từ những thị trường vàng lớn như Ấn Độ hay Trung Quốc có thể thay đổi theo từng mùa hoặc theo thông tin kinh tế, làm biến động cung-cầu và ảnh hưởng tới giá.

Các yếu tố liên quan đến ETF và nhu cầu vật chất, dù không phải diễn biến chủ đạo trong đợt giảm gần đây, nhưng đều góp phần vào sức ép giảm giá khi thị trường thiếu đi lực đỡ mạnh.

6. Bán tháo tâm lý & “panic selling”

Trong một số phiên, khi giá vàng bắt đầu rơi mạnh, hiện tượng bán tháo mang tính tâm lý (panic selling) có thể xảy ra:

Các nhà đầu tư – đặc biệt là những người mua vào gần đỉnh – gặp lỗ tạm thời lớn có thể quyết định bán cắt lỗ.

Tình trạng này tạo thêm áp lực cung, đẩy giá giảm nhanh hơn và sâu hơn.

Panic selling là hiện tượng bán hoảng loạn do tâm lý sợ mất vốn, không dựa trên phân tích cơ bản, và thường làm giá sụt nhanh hơn so với điều kiện cung – cầu bình thường.

7. Kỳ vọng thay đổi lãi suất

Giá vàng còn rất nhạy cảm với kỳ vọng của thị trường về chính sách lãi suất của các ngân hàng trung ương, đặc biệt là Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed).

Nếu thị trường kỳ vọng Fed sẽ duy trì hoặc tăng lãi suất lâu hơn dự kiến, thì vàng thường chịu áp lực giảm vì chi phí cơ hội của việc nắm giữ vàng tăng.

Ngược lại, kỳ vọng giảm lãi suất thường hỗ trợ giá vàng.

Trong các dữ liệu thị trường gần đây, những tín hiệu về khả năng giảm lãi suất không rõ ràng hoặc chậm lại khiến thị trường vàng mất đi lực hỗ trợ trước đó, đẩy giá giảm mạnh.

Góc nhìn chuyên sâu: Động lực kép tạo “bẫy giá”

Điều đáng chú ý trong đợt giảm giá này là sự kết hợp giữa các yếu tố kỹ thuật và cơ bản:

Kỹ thuật thị trường: Sau giai đoạn giá tăng nóng và vượt đỉnh lịch sử, các mức giá cao thu hút hoạt động bán chốt lời của đầu cơ và các vị thế đặt cược tăng giá (long). Khi một ngưỡng kỹ thuật quan trọng bị thủng, dòng bán có thể được kích hoạt mạnh hơn, tạo thành một bẫy giá (trap) khiến giá rơi nhanh hơn.

Cơ bản kinh tế: Đồng USD mạnh, lợi suất trái phiếu tăng và kỳ vọng thị trường thay đổi chính sách tiền tệ cùng lúc tạo nên lực bán lớn trên thị trường vàng.

Sự trùng hợp của nhiều yếu tố vĩ mô khiến giá vàng gặp “phản lực” mạnh và rơi tự do trong một thời gian ngắn – điều mà các nhà đầu tư khó dự đoán chính xác nếu chỉ dựa vào một yếu tố duy nhất.

Việc giá vàng đột ngột tụt dốc, rơi tự do hơn 1,1 triệu đồng/lượng phản ánh một bức tranh thị trường phức tạp, nơi các yếu tố kinh tế vĩ mô, tâm lý đầu tư và điều kiện kỹ thuật thị trường cùng tác động:

Đồng USD mạnh và lợi suất trái phiếu tăng tạo áp lực lên tài sản phi sinh lãi như vàng.

Tâm lý thị trường chuyển sang ưa rủi ro khiến cầu vàng giảm ở những thời điểm không còn “lo ngại rủi ro”.

Hoạt động bán tháo tâm lý và ETF outflows khuếch đại đà giảm.

Kỳ vọng lãi suất và triển vọng kinh tế điều hướng dòng tiền ra khỏi vàng.

Nhìn chung, giá vàng giảm mạnh không chỉ là phản ứng đơn thuần của giá cả mà còn là biểu hiện của sự thay đổi trong kỳ vọng kinh tế toàn cầu. Người nắm giữ vàng ở vùng giá cao cần theo dõi sát các yếu tố vĩ mô và tín hiệu kỹ thuật để định hướng chiến lược đầu tư phù hợp hơn trong giai đoạn biến động.

Trước đó, báo Pháp Luật TP. HCM đăng tải bài viết với tiêu đề “Vàng miếng SJC giảm đến hơn 11 triệu đồng một lượng”. Nội dung như sau:

Ngay khi mở cửa phiên 30-1, giá vàng trong nước lao dốc 4-7 triệu đồng mỗi lượng, nhưng chỉ khoảng một tiếng sau, biên độ giảm của vàng trong nước đã lên đến 11 triệu đồng một lượng, đảo ngược hoàn toàn đà tăng nóng của phiên liền trước.

Theo đó, giá vàng miếng tại Công ty SJC giảm ngay 9,5 triệu đồng/lượng ở cả hai chiều so với chốt phiên hôm qua, xuống còn 177,1 – 180,1 triệu đồng/lượng.

Mức giảm tại Sacombank-SBJ còn mạnh hơn, lên đến 11,2 triệu đồng mỗi lượng, đưa giá vàng miếng SJC xuống còn 177,1 – 181,5 triệu đồng/lượng.

Trên thị trường quốc tế, giá vàng thế giới giao ngay dao động quanh mức 5.280 USD/ounce. Nhà đầu tư đang chứng kiến cú rung lắc chưa từng có của giá vàng.

Áp lực chốt lời gia tăng đã kéo giá vàng từ đỉnh trong ngày 5.626 USD/ounce giảm mạnh xuống 5.126 USD/ounce, tạo biên độ dao động lên tới 500 USD/ounce, mức biến động lớn nhất ghi nhận trong một phiên giao dịch của kim loại quý này. Dù vậy, vàng vẫn thiết lập kỷ lục cao thứ 11 kể từ đầu năm 2026, toàn bộ đều xuất hiện trong tháng 1. Đáng chú ý, 8 kỷ lục được xác lập liên tiếp trong 8 phiên gần đây, với đáy sau cao hơn đáy trước và giá đóng cửa liên tục được nâng lên.

Trao đổi với PLO, lãnh đạo một ngân hàng thương mại cho biết các khâu chuẩn bị cho hoạt động sản xuất vàng miếng về cơ bản đã hoàn tất, từ đầu tư máy móc, thiết bị đến xây dựng quy trình vận hành. Thậm chí, đơn vị này đã chuẩn bị sẵn các giải pháp nhằm bảo đảm khâu mua bán vàng diễn ra thông suốt và tuân thủ đầy đủ yêu cầu quản lý. Hiện ngân hàng chỉ còn chờ Ngân hàng Nhà nước cấp hạn ngạch nhập khẩu vàng nguyên liệu để có thể triển khai ngay.

Theo vị lãnh đạo này, trong trường hợp được cấp phép mua vàng nguyên liệu, toàn bộ quá trình từ ký hợp đồng đến khi vàng về đến Việt Nam chỉ mất tối đa khoảng một tuần.

Trong bối cảnh đó, công tác điều hành và cấp hạn ngạch nhập khẩu vàng nguyên liệu của Ngân hàng Nhà nước trở thành yếu tố then chốt đối với nguồn cung thị trường.

Mới đây, trong văn bản trả lời kiến nghị của cử tri TP.HCM về tình trạng một số doanh nghiệp gần như độc quyền mua, bán vàng gây biến động giá, NHNN cho biết Nghị định 232/2025/NĐ-CP được ban hành theo hướng xóa bỏ cơ chế độc quyền nhà nước trong sản xuất vàng miếng một cách có kiểm soát trên nguyên tắc Nhà nước vẫn quản lý hoạt động sản xuất vàng miếng phù hợp quan điểm chuyển từ “siết để kiểm soát” sang “mở để quản trị”.

“NHNN sẽ mở rộng quyền nhập khẩu vàng có kiểm soát để tăng nguồn cung, đưa thị trường vận động phù hợp với các nguyên tắc của thị trường nhưng vẫn bảo đảm quản lý nhà nước. Đồng thời bảo đảm nguyên tắc tôn trọng quyền sở hữu, quyền tài sản và quyền tự do kinh doanh của người dân, doanh nghiệp, bảo đảm sự minh bạch trên thị trường”, NHNN thông tin thêm.

1. Năm 2000 – Quyết định thay đổi cả cuộc đời

Ngày tôi đặt chân lên con con dốc Trần Hưng Đạo để nhìn căn biệt thự cổ đang rao bán, sương Đà Lạt phủ dày như tấm khăn voan che nửa khuôn mặt thiếu nữ. Ngôi biệt thự nằm lọt thỏm giữa hai hàng thông cao vút, mái ngói đỏ sậm, cửa gỗ sồi sẫm màu, từng ô kính mờ tróc sơn vì thời gian.

Vợ tôi, Lan, đứng bên cạnh, ôm tay tôi run run:

— Anh, liệu có nên mua không? 600 triệu đâu phải nhỏ…

Tôi nhìn căn nhà, lòng chợt có cảm giác lạ: như nó đang chờ chúng tôi.

Tôi cười:

— Mình cần một nơi để bắt đầu lại, phải không?

Lan gật nhẹ. Khi ấy, cuộc hôn nhân của chúng tôi vừa trải qua cú sốc sảy thai đầu lòng. Không khí trong nhà lúc nào cũng nặng nề. Cả hai đều muốn rời xa Sài Gòn – rời khỏi những tiếng còi xe, những cuộc hội họp công việc triền miên, những nỗi buồn kẹt lại trong bốn bức tường chung cư.

Căn biệt thự cổ ấy cho chúng tôi hy vọng về một khởi đầu mới.

Và thế là chúng tôi mua nó.

2. Hai mươi lăm năm – Những dấu nứt vô hình

Ngày đầu chuyển đến, căn nhà nghe như thở dài. Gỗ cọt kẹt, các cánh cửa đóng mở như có ai giữ lại. Nhưng đêm hôm đó, lần đầu tiên sau nhiều tháng, Lan ngủ ngon. Tôi cũng vậy.

Rồi thời gian trôi.

Chúng tôi sinh được một đứa con gái — Mai.

Căn nhà chứng kiến những khoảnh khắc đẹp nhất: Mai tập đi, Mai chạy lon ton trong sân, Mai nấp sau gốc hồng trốn tìm.

Nhưng cũng chứng kiến những đêm vợ chồng cãi nhau vì tiền. Những lần tôi say xỉn vì công việc thất bát. Những lần Lan khóc thầm vì sự thô lỗ của tôi. Những lần Mai đóng sầm cửa, bỏ xuống trung tâm thành phố thuê trọ vì “ngột ngạt” ở nhà.

Căn nhà ấm áp ấy thu lại bầu không khí lạnh như sương Đà Lạt mỗi khi mâu thuẫn bùng lên.

Chúng tôi sống trong đó đúng 25 năm — yêu thương, thương tổn, im lặng, rồi lại cố chịu đựng.

Không ai trong nhà biết rằng, một biến cố sắp quét sạch mọi thứ… rồi trả lại cho chúng tôi thứ quan trọng nhất mà chúng tôi đã đánh mất từ lâu: sự thật.

3. Đêm mưa – Và trận sạt lở định mệnh

Đêm ấy mưa tầm tã. Mưa Đà Lạt vốn hiền, vậy mà hôm đó đổ xuống như thác. Trời tối sớm, tiếng thông nghiến rít trong gió như tiếng người kêu.

Tôi đang ngủ chập chờn thì nghe tiếng “rắc” — kéo dài, chói tai.

Rồi một tiếng ầm rung chuyển cả căn nhà.

Tôi bật dậy, Lan hoảng loạn:

— Anh! Anh! Phía tường sau!

Chúng tôi chạy ra hành lang: nửa bức tường gỗ phía tây… đã biến mất. Cả một mảng lớn đất, đá và bùn lũ xô thẳng vào căn phòng cũ của Mai — nơi chứa đầy đồ đạc thời thơ ấu của con bé.

Cửa sổ vỡ vụn. Gỗ gãy như que diêm. Đất tràn vào tận giữa hành lang.

Lan òa khóc:

— Trời ơi nhà mình… biết bao kỷ niệm…

Tôi chỉ biết ôm vai vợ, cả người run lên vì cú sốc.

Sáng hôm sau, lực lượng cứu hộ và hàng xóm đến giúp dọn dẹp. Gỗ, đá, bùn đất được xúc ra từng xe nhỏ.

Đúng lúc một tấm ván gỗ lớn được nhấc lên, anh công nhân g喊:

— Có cái gì dưới này này! Một hộc tường… bị bịt lại nè!

Tôi tiến lại. Dưới lớp bùn đất vừa được kéo ra, hiện lên một khoang tường bí mật — một ô rỗng cỡ 40x60cm, bị bịt kín bằng một tấm gỗ cũ kỹ đã mục, như thể ai đó cố tình giấu.

Lan thì thầm:

— Từ trước đến giờ… nhà mình đâu biết có cái này…

Tôi thò tay vào.

Bên trong là một hộp gỗ mun được bọc bằng lớp vải bố đã mủn.

Tôi khoan mở ngay. Nhưng cảm giác sống lưng lạnh toát.

Một bí mật đã ngủ yên hàng chục năm vừa bị đất đá kéo lên khỏi lòng nhà.

4. Hộp gỗ – Lá thư chưa gửi

Chúng tôi ngồi trong phòng khách, đóng cửa lại. Mùi gỗ ẩm và mùi đất lẫn vào nhau, lạnh như khí trời.

Tôi mở hộp.

Bên trong là:

một quyển nhật ký đóng bìa da màu nâu,

một lá thư được gấp cẩn thận,

một chiếc khăn tay thêu chữ “L.T.”,

và một bức ảnh cũ: một phụ nữ Đà Lạt mặc áo dài trắng đứng bên cửa sổ căn biệt thự… chính là nhà của chúng tôi.

Lan khẽ thốt:

— Ai đây…?

Tôi mở nhật ký.

Trang đầu viết:
“Nguyễn Thị Lan Thanh – 1949”

Lan nhìn tôi, mặt biến sắc:

— Trời ơi… cùng tên với em…

Chúng tôi đọc. Càng đọc càng lạnh sống lưng.

5. Câu chuyện của Lan Thanh – Người phụ nữ từng sống trong ngôi nhà

Nhật ký kể chuyện Lan Thanh – một thiếu nữ Đà Lạt, 17 tuổi, sống trong căn biệt thự này cùng mẹ.
Cô yêu một chàng trai người Pháp gốc Việt tên François — kỹ sư xây dựng tuyến đường sắt.

Tình yêu của họ bị cả hai bên gia đình phản đối dữ dội.

Lan Thanh viết:

“Anh ấy hứa sẽ quay lại cưới tôi. Nhưng ngày anh đi, trời mưa rất lớn. Tôi đứng trên hiên nhà nhìn theo bóng anh chìm trong sương.”

Một tháng sau, gia đình cô ép cô đính hôn với một người đàn ông khác — giàu có nhưng lạnh lùng.

Cô bỏ trốn trong đêm, định chạy theo François. Nhưng khi tìm đến phòng trọ của anh, cô biết tin anh bị tai nạn khi khảo sát tuyến đường.

Cô gào khóc. Không ai tin.

Rồi cô viết trang cuối:

“Mẹ buộc tôi phải lấy chồng. Tôi không muốn. Tôi sẽ rời khỏi căn nhà này. Nếu ai đó tìm được nhật ký này, xin hãy biết rằng tôi đã yêu bằng cả trái tim.”

Sau đó… không còn thêm dòng nào nữa.

Lan nhìn quyển nhật ký bằng đôi mắt đỏ hoe:

— Không ai biết cô ấy sau này ra sao…

Tôi lật lá thư cũ.

Là thư của François. Ngày viết: 2 tuần sau ngày cô nghĩ anh chết.

Anh vẫn sống. Anh quay lại biệt thự tìm cô, nhưng mẹ cô không cho gặp.
Anh viết:

“Thanh, anh đã đi khắp thành phố tìm em.

Họ nói em đã đi xa.

Nhưng anh tin em sẽ ở lại nơi có kỷ niệm của chúng ta.

Nếu em đọc được lá thư này, anh vẫn đợi.”

Lá thư không bao giờ đến tay người nhận.

Vì nó bị nhét vào chính cái hộc tường bí mật vừa bị đất đá xé toạc ra.

Lan ôm mặt bật khóc:

— Trời ơi… một tình yêu bị vùi trong tường… suốt mấy chục năm…

Tôi cũng nghẹn lại.
Không ai nói gì.

6. Gia đình tôi – Và bức tường đã nứt… từ lâu rồi

Đêm ấy, trong khi Lan xem lại từng trang nhật ký, tôi đi ra hiên sau, nhìn vào phần tường bị sạt lở. Những thanh gỗ gãy, những khoảnh sàn trống lạnh ngắt.

Tôi bỗng hiểu ra.

Ngôi nhà sập, giống như cách gia đình tôi đang dần sập.

Từ nhiều năm nay, tôi nói nặng lời với vợ. Tôi xa cách con gái. Tôi luôn đổ lỗi cho số phận, cho tiền bạc, cho công việc… nhưng chính tôi là người để mảng tường trong gia đình mục ruỗng từng chút một.

Biệt thự sụp.
Và bí mật của người xưa lộ ra — đúng lúc gia đình tôi chẳng còn nói chuyện tử tế với nhau.

Tôi run rẩy quay lại, nói với Lan:

— Em à… có lẽ… mình cũng giống họ. Mình sống trong một căn nhà đẹp, nhưng để trái tim mục nát trong tường gỗ…

Lan sụt sịt:

— 25 năm rồi… tụi mình chưa bao giờ dám nói thật lòng nhau…

Chúng tôi ôm nhau lần đầu tiên sau rất rất lâu.

7. Sự quay về của Mai

Tối đó, Mai — cô con gái bỏ nhà đi 2 năm — bất ngờ xuất hiện trước cửa.

Chắc nghe tin sạt lở.

Nó bước vào, sốc khi nhìn thấy cảnh tượng tan hoang.

Nhưng thứ khiến nó đứng sững chính là… cuốn nhật ký.

Tôi đưa nó xem. Cả ba ngồi bên nhau, đọc lại từ đầu đến cuối.

Mai bật khóc:

— Ba mẹ… tụi con cũng đã từng như vậy.
Không nói ra.
Không hiểu nhau.
Không ai chịu nghe ai…

Lan ôm con gái.
Tôi vòng tay ôm cả hai.

Ngôi nhà có thể mất đi…
Nhưng khoảnh khắc ấy, tôi biết:

Gia đình tôi đã trở về.

8. Kết – Chọn giữ lại hay phá đi
Một tháng sau, chính quyền hỗ trợ sửa chữa. Họ gợi ý phá toàn bộ phần tường cũ để xây lại tường bê tông.

Nhưng tôi lắc đầu.

Tôi nói:

— Tôi muốn giữ nguyên phần còn lại của bức tường gỗ, và xây phần mới bằng đúng chất liệu ấy.
Ngôi nhà có câu chuyện của nó.
Tôi muốn con gái tôi lớn lên trong một nơi biết giữ lại ký ức.
Như chúng tôi đã giữ nhau… sau 25 năm.

Lá thư của François, cuốn nhật ký của Lan Thanh, bức ảnh áo dài trắng… tất cả được chúng tôi đặt vào một hộp kính nhỏ trong phòng khách — như lời nhắc rằng:

Hạnh phúc nào cũng phải được nâng niu trước khi quá muộn.

Mỗi chiều, khi sương lại trườn qua hiên nhà, tôi nghe thấy tiếng gỗ kêu rất khẽ — như tiếng thở của căn biệt thự cổ.
Nhưng lần này, không còn rùng mình nữa.

Tôi mỉm cười.

Ngôi nhà không còn bị vùi lấp trong bí mật.

Gia đình tôi cũng vậy.

Sau khi lập kỷ lục mới khi bán ra ở mức 191,3 triệu đồng trong hôm qua, sáng nay (30.1), giá vàng lao dốc. Cụ thể, vàng miếng tại Công ty vàng bạc đá quý Sài Gòn – SJC được mua vào 181,5 triệu đồng/lượng, bán ra 184,5 triệu đồng, giảm 6,8 triệu đồng.

Tương tự, vàng nhẫn cũng giảm sốc 6,6 triệu đồng khi Công ty SJC mua vào xuống 181,2 triệu đồng, bán ra còn 184,2 triệu đồng. Công ty vàng bạc đá quý Phú Nhuận (PNJ) mua vào còn 180,9 triệu đồng và bán ra 183,9 triệu đồng, giảm 5,9 triệu đồng…

ẢNH: NGỌC THẮNG

Giá vàng thế giới trong tối 29.1 (theo giờ Việt Nam) có lúc rơi sốc từ mức kỷ lục gần 5.600 USD/ounce xuống còn hơn 5.109 USD/ounc, tương đương mức giảm hơn 5% chỉ trong một thời điểm ngắn. Hiện tại, vàng thế giới xoay quanh mức 5.336 USD/ounce, giảm hơn 200 USD so với sáng hôm qua. Dù điều chỉnh sâu trong phiên, giá vàng giao ngay vẫn tăng khoảng 24% trong tháng này. Tương tự, giá bạc cũng giảm trong phiên 6,6% xuống 108,84 USD/ounce và hiện xoay quanh 114 USD/ounce.

Ông David Meger, Giám đốc giao dịch kim loại tại High Ridge Futures nhận định trên CNBC rằng chúng ta đang chứng kiến một đợt bán tháo mạnh sau khi kim loại quý vừa thiết lập các đỉnh lịch sử mới.

Hôm qua, Ngân hàng UBS đã nâng dự báo giá vàng lên 6.200 USD/ounce trong ba quý đầu năm, nhưng cho rằng giá có thể giảm về 5.900 USD/ouce vào cuối năm 2026. Theo nhiều nhà phân tích, nhu cầu đối với vàng tiếp tục mở rộng trên nhiều nhóm nhà đầu tư, từ dòng tiền từ thị trường tiền ảo cho tới các ngân hàng trung ương. Điều này khiến kim loại quý đang ở tâm điểm chú ý. Song song, đà tăng của giá vàng không chỉ được hỗ trợ từ căng thẳng địa chính trị, thương mại trên thế giới gần đây mà còn nhờ tác động từ công bố chính thức của Cục Dự trữ liên bang Mỹ (Fed) giữ nguyên lãi suất. Điều này khiến đồng USD giảm mạnh. Thị trường hiện kỳ vọng Fed sẽ bắt đầu giảm lãi suất vào tháng 6

Sở Y tế Hà Nội yêu cầu các địa phương, cơ sở chữa bệnh chuẩn bị đầy đủ thuốc nam, vật tư, trang thiết bị, khu cách ly, chủ động giám sát, phát hiện sớm và xử lý kịp thời các trường hợp nghi ngờ bệnh do virus Nipah.

Báo Vietnamnet đưa tin với tiêu đề: “Hà Nội chỉ đạo khẩn, kích hoạt phương án phòng, chống bệnh do virus Nipah”, nội dung được đăng tải như sau:

Phó Giám đốc Sở Y tế Hà Nội Vũ Cao Cương vừa ký ban hành văn bản khẩn gửi UBND các xã, phường; các cơ sở chữa bệnh công pháp và ngoài công pháp; Trung tâm Kiểm soát bệnh tật (CDC) Hà Nội về việc chủ động phát triển các biện pháp phòng, chống bệnh do virus Nipah.

Theo thông tin từ Cục Phòng bệnh (Bộ Y tế), từ ngày 27/12/2025 đến 26/01/2026, Ấn Độ ghi nhận 5 trường hợp nghi ngờ mắc bệnh do virus Nipah, trong đó có 2 trường hợp được xét nghiệm khẳng định tại một bệnh viện ở bang Tây Bengal.

Tại Việt Nam, bệnh do virus Nipah thuộc nhóm truyền nhiễm độc nguy hiểm (nhóm A) theo Luật Phòng, chống bệnh truyền nhiễm. Đến nay, nước ta chưa ghi nhận trường hợp mắc bệnh.

Để chủ động phòng, chống dịch trên địa bàn, Sở Y tế Hà Nội đề nghị UBND các xã, phường chỉ đạo chuẩn bị sẵn sàng hóa chất khử khuẩn, trang thiết bị phòng hộ cá nhân cho lực lượng y tế tham gia đáp ứng dịch bệnh nhóm A, cùng các vật tư, trang thiết bị cần thiết khác.

Các trạm y tế được yêu cầu phối hợp chặt chẽ với cơ sở y tế trong và ngoài công lập để giám sát tình hình dịch bệnh truyền nhiễm nhiễm độc, đặc biệt lưu ý các trường hợp có biểu hiện cứng não, suy hô hấp cấp kèm yếu yếu dịch liên quan đến virus Nipah như đi, đến hoặc trở về từ vùng có dịch, tiếp xúc với người nghi hoặc bệnh.

Khi phát hiện trường hợp nghi ngờ, các trạm y tế phải báo ngay cho CDC Hà Nội để đáp ứng thời gian khoanh vùng, xử lý.

Ngoài ra, Sở Y tế yêu cầu 100% cơ sở chữa bệnh trên địa bàn thực hiện điều dưỡng, khai thác tiền sử dịch tế đối với các trường hợp triệu chứng nghi ngờ bệnh do virus Nipah.

Khi phát hiện ca nghi ngờ, cơ sở phải thông báo ngay cho CDC Hà Nội hoặc trạm y tế địa phương để phân phối hợp lý theo quy định.

Các đơn vị y tế cần chuẩn bị đầy đủ thuốc, vật tư, thiết bị y tế, lĩnh vực cách phục vụ cấp cứu, điều trị và kiểm soát nhiễm khuẩn; đồng thời tổ chức đào tạo nhân viên y tế về dự đoán, điều trị và phòng, chống lây nhiễm virus Nipah. Việc báo cáo các trường hợp mắc bệnh hoặc bệnh phải thực hiện đầy đủ, đúng quy định.

Tăng cường giám sát tại sân bay Nội Bài

CDC Hà Nội được giao tăng cường giám sát người nhập cảnh tại sân bay quốc tế Nội Bài, đặc biệt là những người đến, đi, về từ khu vực có dịch như Ấn Độ (nhất là bang Tây Bengal), thông qua đo nhiệt độ tự động và các biện pháp chuyên môn tấn công sớm, cách điều chỉnh dịch vụ và xử lý thời gian, không để dịch chuyển lan truyền trong đồng đồng.

Đơn vị này cũng được yêu cầu theo dõi sát diễn biến dịch trên thế giới và trong nước; phối hợp với Viện Vệ sinh dịch tễ Trung ương lấy mẫu, xét nghiệm chẩn đoán khi có ca nghi ngờ; tổ chức tập huấn cho cán bộ y tế tuyến cơ sở; chuẩn bị sẵn sàng hóa chất, phương tiện, trang bị phòng hộ cá nhân và phối hợp với các cơ quan truyền thông để thông tin kịp thời, chính xác tới người dân.

Theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO), bệnh do virus Nipah lần đầu được ghi nhận tại Malaysia năm 1999, sau đó xuất hiện rải rác tại Ấn Độ, Bangladesh và Philippines. Dơi ăn quả là ổ chứa tự nhiên của vi rút. Bệnh lây truyền từ động vật sang người và có thể lây từ người sang người, chủ yếu qua dịch tiết đường hô hấp.

Người nhiễm vi rút Nipah có thể xuất hiện các triệu chứng từ nhẹ như đau đầu, đau cơ, nôn mửa, đau họng đến các biểu hiện nặng như rối loạn ý thức, viêm não cấp, co giật và tử vong. Tỷ lệ tử vong ở các trường hợp nhập viện dao động từ 40-75%. Hiện nay, bệnh chưa có vắc xin và thuốc điều trị đặc hiệu.

Báo Người Đưa Tin đưa tin với tiêu đề: “Thêm một quốc gia gần Việt Nam tăng cường giám sát khách nhập cảnh trước nguy cơ dịch Nipah”, nội dung được đăng tải như sau:

Bộ Y tế Malaysia (MOH) đang tiếp tục nâng cao năng lực sẵn sàng thông qua việc sàng lọc y tế tại các cửa khẩu quốc tế, đặc biệt đối với khách du lịch đến từ các quốc gia được đánh giá là có rủi ro cao sau đợt bùng phát bệnh Nipah tại Tây Bengal, Ấn Độ.

Trong một tuyên bố đưa ra ngày 28/1, Bộ Y tế Malaysia cho biết sẽ tăng cường giám sát liên tục, bao gồm việc theo dõi chặt chẽ tại hiện trường và củng cố năng lực của các phòng thí nghiệm quốc gia để đảm bảo phát hiện sớm các trường hợp nghi nhiễm. Sự sẵn sàng của các cơ sở y tế cũng được đẩy mạnh thông qua việc thực hiện các biện pháp phòng ngừa và kiểm soát, bao gồm các quy trình thực hành kiểm soát nhiễm khuẩn nghiêm ngặt.

Các sĩ quan nhập cảnh tại sân bay Malaysia đã được cấp lại trang thiết bị bảo hộ cá nhân như một biện pháp phòng ngừa trước những lo ngại về đợt bùng phát virus Nipah mới tại Ấn Độ, trong bối cảnh nhu cầu đi lại dự kiến sẽ tăng cao trước thềm Tết Nguyên đán.

Sự hợp tác liên ngành và xuyên suốt giữa các cơ quan cũng đã được củng cố nhằm bảo vệ sức khỏe cộng đồng và ngăn chặn bất kỳ sự tái xuất hiện nào của bệnh Nipah. Bộ Y tế nhấn mạnh rằng mặc dù Malaysia chưa báo cáo bất kỳ trường hợp mắc bệnh Nipah nào kể từ năm 1999, cơ quan này vẫn duy trì sự cảnh giác cao độ trước nguy cơ lây truyền qua biên giới sau các ca nhiễm lẻ tẻ được báo cáo ở một số quốc gia khác.

Việc theo dõi liên tục bệnh Nipah đã được tăng cường thông qua sự phối hợp với Cục Dịch vụ Thú y và Cục Động vật hoang dã và Công viên quốc gia Malaysia theo cách tiếp cận Một sức khỏe. Cho đến nay, chưa có virus Nipah nào được phát hiện trên động vật nuôi hoặc động vật hoang dã tại nước này.

Bộ Y tế Malaysia khuyến khích người dân, đặc biệt là những người đi du lịch đến các khu vực có nguy cơ cao, cần duy trì bảo vệ sinh vật tốt và tránh tiếp xúc với động vật bệnh hoặc tiêu thụ các sản phẩm ô nhiễm để phòng tránh nhiễm virus. Khách du lịch từ các vùng rủi ro sẽ được khuyến khích nên theo dõi tình trạng sức khỏe và tìm kiếm điều trị ngay lập tức tại cơ sở y tế gần nhất nếu cảm thấy không khỏe mạnh.

Theo quy định tại Malaysia, bệnh Nipah được phân loại là bệnh phải thông báo theo Luật Phòng chống và Kiểm soát bệnh truyền nhiễm năm 1988. Đây là một loại bệnh truyền nhiễm truyền nhiễm từ động vật sang người làm nhiễm virus Nipah (NiV), với vật chủ tự nhiên là côn trùng ăn quả.

Quá trình lây lan ở người có thể xảy ra thông qua tiếp xúc với dịch cơ thể của vật chất nhiễm độc như nước bọt, máu và dịch tiết, hoặc thực phẩm là tế bào nhiễm độc, cũng như tiếp xúc với cơ dịch dịch của người bệnh. Các triệu chứng như sốt, đau đầu, nôn nao, ho, khó thở, co giật, lú hỗn và mất phương hướng thường xuất hiện sau thời gian bão bệnh từ 5 đến 14 ngày. Căn bệnh này có thể dẫn đến các biến chứng nguy hiểm như viêm não và các vấn đề về hô hấp với tỷ lệ tử vong dao động từ 40% đến 75%.

Nước rửa quốc dân không cần nước xả vẫn thơm, hơn 1,2 triệu người dùng Shopee cho 5 sao!

Người Lạ Trên Vỉa Hè
Trời Hà Nội cuối thu se lạnh, những chiếc lá vàng rơi lác đác trên vỉa hè phố Trần Xuân Soạn. Minh – sinh viên năm ba Đại học Dược – đang vội vã đạp xe về phòng trọ sau ca làm thêm ở hiệu thuốc. Chiếc áo khoác cũ không đủ ấm, nhưng cậu vẫn cười, vì hôm nay được chủ tiệm thưởng thêm 50 nghìn.
Đang rẽ vào ngã tư, Minh bỗng thấy một đám đông tụ lại. Giữa vỉa hè, một bà cụ khoảng 70 tuổi nằm bất động, đầu tóc bạc trắng, tay run rẩy. Một vài người đứng quanh, có người gọi điện, có người chỉ trỏ:
— “Lại chiêu trò lừa đảo đấy mà, đừng có dại mà đụng vào.”
— “Hôm trước tôi thấy bà này ở phố Huế cũng ngất, ai đưa đi viện xong mất ví luôn.”
Minh dừng xe, nhìn bà cụ. Gương mặt bà tái nhợt, môi tím lại. Cậu không nghĩ ngợi nhiều, vội chạy đến, quỳ xuống kiểm tra mạch. Yếu. Rất yếu.
— “Bác ơi, bác nghe cháu nói không?” – Minh lay nhẹ.
Không phản hồi.
— “Ai đó gọi cấp cứu giúp em với!” – Minh hô lớn.
Một người đàn ông trung niên lắc đầu:
— “Cậu mà đưa đi là rắc rối đấy. Người ta lừa đấy.”
Minh cắn môi, rồi bế bà cụ lên xe, đạp thẳng đến Bệnh viện Bạch Mai.

Cuộc Gặp Gỡ Định Mệnh
Tại phòng cấp cứu, bác sĩ xác định bà cụ bị tụt huyết áp nặng, nếu chậm vài phút có thể nguy hiểm đến tính mạng. Minh ngồi chờ ngoài hành lang, lo lắng. Cậu không có tiền, chỉ còn vài trăm nghìn trong ví, nhưng vẫn ký giấy cam kết thanh toán viện phí.
Khoảng một tiếng sau, bác sĩ ra thông báo: bà cụ đã tỉnh.
Minh bước vào phòng bệnh. Bà cụ nhìn cậu, ánh mắt lờ mờ nhưng ấm áp:
— “Cháu… là người đưa bà vào viện?”
— “Dạ vâng. Cháu tên Minh, sinh viên Dược.”
Bà cụ nắm tay Minh, giọng run run:
— “Cảm ơn cháu. Nếu không có cháu, bà đã…”
Minh cười nhẹ:
— “Không có gì đâu ạ. Cháu chỉ làm điều cần làm.”
Bà cụ nhìn cậu thật lâu, rồi hỏi:
— “Cháu có vội không? Ngồi lại nói chuyện với bà một chút nhé.”

Bí Mật Sau Tấm Lòng
Qua câu chuyện, Minh biết bà tên là Nguyễn Thị An, sống một mình trong căn biệt thự cổ ở phố Phan Đình Phùng. Bà từng là giảng viên Đại học Y, chồng mất sớm, con trai duy nhất định cư ở nước ngoài. Hôm nay bà đi bộ ra hiệu thuốc thì bị ngất.
— “Bà già rồi, không ai chăm sóc. Người ta nhìn bà như gánh nặng.” – bà thở dài.
Minh lặng người. Cậu cũng từng thấy mẹ mình bị người ta khinh vì nghèo.
— “Cháu không nghĩ vậy đâu. Bà là người tốt.”
Bà cụ mỉm cười, ánh mắt sáng lên:
— “Cháu có thể đến thăm bà không? Bà muốn mời cháu ăn cơm.”
Minh gật đầu. Từ hôm đó, cậu thường ghé nhà bà An mỗi cuối tuần. Bà nấu ăn, kể chuyện, dạy Minh những kiến thức y học quý giá. Căn nhà cổ trở thành nơi Minh tìm thấy sự ấm áp, như có một người bà thứ hai.

Bước Ngoặt Cuộc Đời
Một ngày, bà An gọi Minh đến, đưa cho cậu một phong bì:
— “Bà có một đề nghị. Cháu có muốn sang Đức học không?”
Minh sững sờ:
— “Bà nói gì ạ?”
— “Bà có một suất học bổng tại Đại học Heidelberg – nơi bà từng giảng dạy. Bà muốn trao cho cháu.”
Minh không tin vào tai mình. Cậu nghèo, chưa từng nghĩ đến việc ra nước ngoài.
— “Nhưng… cháu không có tiền, không có tiếng Anh tốt…”
— “Bà sẽ giúp cháu. Cháu có tâm, có tài, bà tin cháu sẽ thành công.”
Minh xúc động, nước mắt rơi. Cậu ôm bà, như ôm lấy cả một giấc mơ.

Những tháng ngày xa xứ
Minh sang Đức, ban đầu chật vật với ngôn ngữ, văn hóa, nỗi nhớ nhà. Nhưng cậu kiên trì, học ngày học đêm, làm thêm ở phòng thí nghiệm. Bà An thường gọi điện động viên, gửi sách, gửi thuốc bổ. Minh dần trở thành sinh viên xuất sắc, được mời tham gia nhóm nghiên cứu về dược lý sinh học.
Ba năm sau, Minh bảo vệ luận án tiến sĩ với đề tài về thuốc điều trị ung thư từ thảo dược Việt Nam. Cậu được mời phát biểu tại hội nghị Dược quốc tế ở Berlin.
— “Điều gì đã đưa anh đến đây?” – phóng viên hỏi.
Minh mỉm cười:
— “Một bà cụ trên vỉa hè Hà Nội. Người mà ai cũng nghĩ là lừa đảo. Nhưng bà đã cho tôi cả một cuộc đời mới.”
5. Trở về
Minh trở về Việt Nam, mở một trung tâm nghiên cứu Dược miễn phí cho sinh viên nghèo. Cậu đến các vùng quê, tìm cây thuốc, hướng dẫn bà con cách sử dụng. Trên tường trung tâm treo bức ảnh bà An, với dòng chữ:
“Một hành động tử tế có thể thay đổi cả số phận.”

Bà An mất một năm sau đó, trong giấc ngủ yên bình. Minh đứng bên mộ bà, lặng lẽ đặt bó hoa cúc trắng.
— “Cháu sẽ sống xứng đáng với niềm tin của bà.”

Tôi là Lan, sống cùng chồng và bố chồng — ông Đào, năm nay đã ngoài tám mươi sáu tuổi. Ông là thương binh hạng 2/4, về hưu từ mấy chục năm trước.

Cứ đều đặn mỗi tháng, đúng ngày mùng 5, ông lại dậy từ tờ mờ sáng, chải đầu, thay áo sơ mi trắng, rút trong tủ ra tờ giấy lĩnh lương hưu rồi chống gậy đi bộ ra trạm xã.

Trưa nào cũng vậy, ông trở về với cái túi vải bạc màu, miệng cười hiền:
– “Hôm nay vui lắm, cả xóm đều có quà.”

Rồi ông lôi trong túi ra đủ thứ: khi thì gói kẹo dừa cho bọn trẻ con, khi thì vài tờ năm chục lẻ phát cho mấy cụ già hàng xóm, ai nhờ ông đi lĩnh hộ tiền trợ cấp cũng chia phần. Đến khi tôi hỏi ông còn lại bao nhiêu thì ông chỉ cười:
– “Giữ lại năm trăm là đủ, để dành khi nào… chết còn có tiền mua bó hương.”

Nghe mãi tôi vừa thương vừa bực. Thương vì ông tốt tính, cả đời sống vì người khác. Bực vì ông chẳng biết giữ gì cho bản thân, trong khi tháng nào cũng phải nhờ vợ chồng tôi thuốc men, cơm nước.

Một tối, tôi nói với chồng:
– “Anh à, từ tháng sau để em đi lĩnh hộ bố nhé. Bố già rồi, đi xa nguy hiểm. Với lại, cứ chia hết như thế, nhỡ ốm đau lại chẳng có đồng nào.”
Chồng tôi ngần ngừ, nhưng cuối cùng cũng đồng ý:
– “Ừ, mai hai vợ chồng cùng đi, xem thực hư ra sao.”

Sáng hôm sau, hai vợ chồng dậy sớm, đưa ông đi cùng để còn làm giấy xác nhận. Tới phòng chi trả lương hưu ở xã, tôi cẩn thận chìa giấy. Cô cán bộ lật sổ, tra trong máy rồi nhìn tôi với vẻ khó hiểu:
– “Bác Đào là thân nhân liệt sĩ, cộng thêm phụ cấp thương binh và trợ cấp vùng đặc biệt… Tháng này tổng cộng 17 triệu 200 nghìn đồng nhé.”

Tôi sững người. Chồng tôi cũng trố mắt:
– “Cái gì cơ ạ? 17 triệu? Bố tôi bảo mỗi tháng chỉ được hơn 3 triệu thôi mà!”

Cô cán bộ ngạc nhiên:
– “Không đâu, bác lĩnh đều đều mấy năm nay, ký nhận đầy đủ mà.”

Tôi quay sang nhìn ông Đào — ông cười cười, ánh mắt lảng đi, hai tay run run cầm chặt cây gậy.
– “Thôi… thôi, các con về đi. Tiền của bố, bố biết rồi.”

Nhưng tôi nhất quyết cầm tờ bảng kê lên xem. Mỗi tháng ông vẫn lĩnh đủ 17 triệu — và trên sổ ghi rõ ràng chữ ký của ông.

Trên đường về, tôi không chịu nổi nữa:
– “Bố ơi, sao bố giấu vợ chồng con? Bố nói chỉ còn 500 nghìn là thế nào?”

Ông Đào thở dài, giọng chậm rãi:
– “Các con ạ… tiền bố nhận, đúng là 17 triệu. Nhưng bố giữ lại 500 nghìn thật. Còn lại, bố gửi cho những người bạn cũ, mấy gia đình liệt sĩ neo đơn ở đầu bản, rồi gửi quỹ học bổng xã. Mấy đứa nhỏ trong bản được đi học, bố thấy ấm lòng hơn giữ tiền.”

Tôi chết lặng. Ông rút trong túi ra một tập giấy biên nhận, cũ sờn nhưng ghi rõ ràng từng khoản:
– “Tháng này ủng hộ quỹ học sinh nghèo 5 triệu. Tháng trước giúp gia đình cô Sửu chữa bệnh 3 triệu. Mỗi tháng bố chỉ giữ 500 nghìn là đúng.”

Nói xong, ông mỉm cười hiền hậu, nếp nhăn dọc theo đôi mắt:
– “Bố sống từng này tuổi rồi, tiêu gì nữa. Bố chỉ muốn lúc nhắm mắt biết rằng tiền của mình còn làm được điều tốt.”

Tôi nghẹn họng, nước mắt cứ trào ra. Bấy lâu nay tôi tưởng ông già cổ hủ, thích “làm màu”, nào ngờ ông sống giản dị mà vĩ đại.

Về đến nhà, chồng tôi lặng lẽ lấy từ tủ ra phong bì, đặt vào tay bố:
– “Bố à, từ nay tiền thuốc men, cơm nước để con lo. Bố cứ tiếp tục làm việc bố thấy đúng.”

Ông Đào cười, ánh mắt sáng hơn cả buổi trưa miền núi.

Từ hôm đó, tôi không còn than phiền mỗi khi thấy ông chống gậy đi lĩnh lương. Tôi biết, trong chiếc túi vải bạc màu ấy không chỉ có tiền, mà còn có cả tấm lòng rộng lớn của một người cha, người lính già sống trọn nghĩa, trọn tình.